Δεκαετία του 1920 και στη σχολή του Bauhaus οι σπουδαστές στην τάξη του Wassily Kandinsky μελετούσαν σε μικρές αφαιρετικές κατασκευές την ισορροπία των υλικών, τους συνδυασμούς των χρωμάτων και των αντιθέσεων. Σήμερα, βλέποντας κανείς αυτές τις σπουδές στο Βauhaus Archiv (www.bauhaus.de) μετά από μια πρώτη, «αναγνωριστική» βόλτα στο Βερολίνο, καταλαβαίνει πως, η ουσία, η «μοίρα» αλλά και η γοητεία αυτής της πόλης, που ούτως ή άλλως λατρεύει να κινείται στις δυο ρόδες των χιλιάδων ποδηλάτων της, είναι η ισορροπία.
Ισορροπία ανάμεσα στη στιβαρή αυτοκρατορική αρχιτεκτονική του 19ου αιώνα του κτηρίου του Reichstag (της γερμανικής βουλής) και τον θεαματικό, ultra μοντέρνο γυάλινο θόλο που του προσέθεσε ο Sir Norman Foster, μετατρέποντάς το στο πιο πολυεπισκέψιμο αξιοθέατο της πόλης.

Αντίθεση ανάμεσα στη φθαρμένη τοιχοποιία του Tacheles (www.tacheles.de κτηριακού συγκροτήματος στο Ανατολικό Βερολίνο, που από το 1990 στεγάζει μια δημιουργική κολεκτίβα καλλιτεχνών από όλο τον κόσμο) και την πολυχρωμία που αυτή αποκτά, φιλοξενώντας πρωτοποριακά works - in - progress.
Ισορροπία ανάμεσα στην κλασικίζουσα πρόσοψη του Altes Museum («Παλιού Μουσείου» - www.smb.spk-berlin.de) και την προβοκατόρικη επιγραφή από κόκκινο νέον που προβάλλει ανάμεσα από τους κίονές της και «φωνάζει» τα βράδια στους περαστικούς της διπλανής γέφυρας του ποταμού Spree: «All art is contemporary».
Στο Βερολίνο οι εικαστικές αντιθέσεις διαθέτουν μια εξαιρετική δύναμη, ικανή να κινητοποιήσει όχι μόνο το μάτι, αλλά και το μυαλό. Κι όσο βλέπεις, τόσο αδημονείς να δεις περισσότερα. Η ισορροπία των αντιθέσεων τροφοδοτεί ένα δυναμικό και ζωογόνο ερωτικό παιχνίδι. Η πόλη, εκεί που ντύνεται χρώμα, καλύπτεται ξαφνικά από γκρίζο, εκεί που σε βαρύνει με τις παλιές ιστορίες, σου ανοίγει ορμητικά μια πόρτα στο μέλλον.

Εκεί που σε φυλακίζει στις έντονες γωνίες, σου προσφέρει θεαματικές ευθείες κι ανοίγματα. Και, φυσικά, εκεί που νομίζεις ότι την έμαθες, σε ξαφνιάζει με μια απίστευτα στιλάτη βιτρίνα, μια κρυμμένη αυλή με γκαλερί κι εστιατόρια ή ένα ακόμα «concept store » που δεν είχες ποτέ φανταστεί.
Θα ήταν βέβαια αφελές να νομίσει κανείς ότι οι αντιθέσεις για τις οποίες μιλάμε εκκινούν ή περιορίζονται στην αρχιτεκτονική και στον εντυπωσιακό τρόπο που κάθε μορφή τέχνης εντάσσεται στην καθημερινότητα της πόλης. Θα ήταν σαν να αγνοούσε το ιστορικό τού Τείχους και της επί δεκαετίες διχασμένης πρωτεύουσας και την -ακόμα παλιότερη- τραγική στρέβλωση της πληθυσμιακής της σύνθεσης από το ναζιστικό καθεστώς. Και κυρίως θα ήταν σαν να άφηνε απέξω τους ανθρώπους της. Αυτούς που δημιουργούν ένα καινούργιο γοητευτικό Βερολίνο, όσους συνταξιδεύουν δίπλα σου στα τραμ και το μετρό, τους ακούραστους, ξένοιαστους ποδηλάτες, αυτούς που παίρνουν πρωινό στο απέναντι τραπέζι κι ας είναι 3 το απόγευμα και εκείνους που, για να αντιμετωπίσουν το κρύο του χειμώνα, περπατούν στο δρόμο κρατώντας ένα πλαστικό ποτηράκι με καυτό καφέ ή ένα μπουκάλι μπίρα (!)

Αντίθεση θα βρεις στον τρόπο με τον οποίο οι Βερολινέζοι είναι ευγενείς, αποφεύγοντας όμως το παρατεταμένο eye contact. Στον τρόπο που χαμογελούν αληθινά, κρατώντας -ακόμα και οι πιο νέοι- έναν αξιοζήλευτα «cool» χαρακτήρα. Στο γεγονός ότι διαβάζουν εφημερίδες, όπως η συντηρητική «Βerliner Morgenpost», που διατηρούν κύρος και σοβαρότητα αρνούμενες να «υποδουλωθούν» στο μέγεθος tabloid , ενώ την ίδια στιγμή φιλοξενούν σαλόνια προσφορών για πολυκαταστήματα ηλεκτρονικών ειδών, τα οποία στις μεγάλες σελίδες φαντάζουν τεράστια.
Ισορροπία θα βρεις στον τρόπο που το ντύσιμο των ανθρώπων παρουσιάζει ενδιαφέρον, χωρίς να ακολουθεί καμία μόδα. Σε αυτό που, ενώ π.χ. για τους Παριζιάνους είναι η τέχνη της κομψότητας, εδώ μεταφράζεται σε «τεχνολογία», καθώς συνδυάζει τη λειτουργικότητα με την αποθέωση του προσωπικού στιλ, εφαρμοσμένου στους πιο ποικίλους σωματότυπους.

Στο Βερολίνο, την πόλη που γέννησε και ανέθρεψε τα μεγαλύτερα ιστορικά διλήμματα της Ευρώπης του 20ού αιώνα θα αφεθείς και θα απολαύσεις τη γοητεία των αντιθέσεων. Οι αντιθέσεις και η μεταξύ τους ισορροπία θα γίνουν οι οδηγοί σου μεταφορικά αλλά και κυριολεκτικά. Για να προσανατολιστείς, πότε θα αναζητάς στον ορίζοντα το σύμβολο της κυριαρχίας της αλλοτινής Ανατολικής Γερμανίας, το πανύψηλο Fernsehturm (πύργο της τηλεόρασης - www.berlinerfernsehturm.de) στην Alexanderplatz και πότε ένα τωρινό σύμβολο δυναμικής ανάπτυξης και παγκοσμιοποίησης: το Sony Center (www.sonycenter.de) με τον χαρακτηριστικό κωνικό γυάλινο θόλο ή το κτήριο της DaimlerChrysler , στη γεμάτη παλμό Potsdamer Platz.

Posted by Cassourel
Photos by Stelios